Tổng hợp những điều chị em cần biết trong ngày Tết: CÚNG TẤT NIÊN ngày nào đẹp nhất?

Tất niên là ngày con cháu trong gia đình sum vầy, cả nhà cùng làm bữa cơm tưởng nhớ ông bà tổ tiên rồi ăn uống vui vẻ, đoàn viên để tiễn đưa năm cũ và chào đón một năm mới.

Vậy lễ cúng tất niên cần chuẩn bị những gì? Cúng vào ngày nào đẹp nhất? Bài văn cúng như thế nào? Bài viết dưới đây sẽ cung cấp đầy đủ các thông tin.

1. Ý nghĩa của lễ cúng tất niên

Theo TS Trần Hữu Sơn – Phó Chủ tịch Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam, bữa cơm tất niên là nghi thức để mời ông Công, ông Táo về trần thế tiếp tục cai quản việc bếp núc sau khi đã tiễn ông về chầu trời vào ngày 23 tháng Chạp.

Với người Việt Nam, bữa cơm tất niên chiều 30 Tết là khoảnh khắc thiêng liêng của mọi gia đình. Là bữa cơm đoàn viên, gắn kết mọi thành viên, các thế hệ trong gia đình.

2. Cúng tất niên ngày nào đẹp nhất?

Vào năm 2019 thì lễ cúng tất niên sẽ được diễn ra vào ngày 29 và ngày 30 Chạp năm Canh Tý, có nghĩa sẽ vào ngày 23/01/2020 và 24/012020.

Tuy nhiên có những gia đình vì điều kiện thời gian, công việc cũng tổ chức vào các ngày trước đó, 29, 28,27 âm lịch…Việc này sẽ không phạm, miễn sao gia chủ thành tâm dâng lễ cũng như khấn vái là được.

Sau khi cúng tất niên vào ngày 30, các thành viên sẽ sum họp bên mâm cơm gia đình để tiễn năm cũ và chào đón một năm mới. Ảnh: Internet

3. Mâm lễ cúng tất niên gồm những gì?

Mâm cỗ cúng tất niên thường được làm thịnh soạn hơn ngày thường.

Thông thường, một mâm cúng tất niên bao gồm: Mâm ngũ quả, hương hoa, giấy tiền vàng mã, đèn nến, trầu cau, trà, rượu và mâm cỗ.

– Mâm cỗ cúng tất niên miền Bắc thường gồm:

Dưa hành muối, đĩa nộm, nem rán, giò xào, giò lụa, gà luộc, thịt đông, bánh chưng, xôi, bát mọc, miến nấu lòng gà, bát móng giò hầm măng lưỡi lợn.

– Mâm cúng tất niên miền Trung thường gồm:

Xôi, gà luộc, giò nạc, nem, miến xào thập cẩm, rau luộc hoặc rau xào, dưa hành, thịt đông, thịt bò kho mật mía, củ kiệu được ngâm mắm, thịt bò rim mật, cá lóc kho mặn, ngào, chè.

– Mâm cúng tất niên miền Nam thường gồm:

Thịt heo kho rượu với trứng, bánh tét, cháo gà được xé phay, cà ri gà ăn với bún, cá lóc cuốn với bánh tráng chấm nước mắm, tôm khô, lạp xưởng, dưa muối, rau củ xào, canh khổ qua nhồi thịt, thịt heo quay, bánh hỏi, giò chả.

Mâm cỗ cúng tất niên. Ảnh: Internet

Sau khi chuẩn bị mâm cơm cúng, gia chủ sẽ thắp hương và đọc văn khấn, rồi các thành viên khác làm lễ vái.

4. Văn khấn tất niên đầy đủ nhất

Khấn gia tiên

(Theo Văn khấn cổ truyền Việt Nam – NXB Văn hóa – Thông tin)

Nam Mô A Di Đà Phật! (3 lần)

– Con kính lạy chín phương trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương.

– Con kính lạy Hoàng thiên, Hậu Thổ, chư vị Tôn thần.

– Con kính lạy ngài Kim niên Đương cai Thái Tuế chí đức tôn thần.

– Con kính lạy các ngài Bản cảnh Thành hoàng chư vị Đại Vương.

– Con kính lạy ngài Bản xứ Thần linh Thổ địa tôn thần.

– Con kính lạy các ngài Ngũ phương, Ngũ Thổ, Long mạch, Tài thần, Bản gia Táo quân, cùng tất cả các vị thần linh cai quản trong xứ này.

– Con kính lạy chư gia Cao Tằng Tổ Khảo, Cao Tằng Tổ Tỷ, Tiên linh nội ngoại họ …

Hôm nay là ngày 30 tháng Chạp năm …

Tín chủ (chúng) con là: …

Ngụ tại…

Trước án kính cẩn thưa trình: Đông tàn sắp hết, năm kiệt tháng cùng, xuân tiết gần kề, minh niên sắp tới.

Chúng con cùng toàn thể gia quyến sắm sanh phẩm vật hương hoa, cơm canh thịnh soạn, sửa lễ tất niên, dâng cúng Thiên Địa tôn thần, phụng hiến Tổ tiên, truy niệm chư linh.

Theo như thường lệ tuế trừ cáo tế, cúi xin chư vị tôn thần, liệt vị gia tiên, bản xứ tiền hậu chư vị hương linh giáng lâm án toạ, phủ thuỳ chứng giám, thụ hưởng lễ vật, phù hộ toàn gia lớn bé trẻ già bình an thịnh vượng, bách sự như ý, vạn sự tốt lành, luôn luôn mạnh khoẻ, gia đình hoà thuận.

Thành tâm bái thỉnh, cúi xin chư vị tôn thần và gia tiên nội ngoại chứng giám phù hộ độ trì.

Nam Mô A-di-đà Phật (3 lần, 3 lạy).

Mâm cỗ cúng thường được đặt ở một cái bàn con bên dưới, còn trên bàn thờ chính chỉ để hoa tươi, mâm ngũ quả, một ít tiền vàng mã mang tính tượng trưng.

Thông thường, người lớn tuổi nhất trong gia đình sẽ làm lễ cúng tất niên. Ảnh: Internet

Khấn gia thần

Theo tục lệ xưa để lại, vào ngày 30 Tết, ngoài việc cúng gia tiên, để lễ tạ gia tiên qua một năm đã phù hộ độ trì cho con cháu, các gia đình và các công ty, cửa hàng thường làm lễ cúng Gia Thần để tạ chỗ “Đất đai” sau một năm làm ăn.

Sắm lễ tùy tâm, cỗ mặn hoặc chay với đầy đủ các món đơn giản như xôi, chè, hương, hoa, trầu cau, quả, tiền vàng, trà rượu… Bàn lễ đặt tại sân hoặc hiên nhà và khi cúng lạy ra phía trước nhà:

Con kính lạy Hoàng Thiên, Hậu Thổ chư vị Tôn Thần.

Con kính lạy ngài Đông trù Tư mệnh Táo phủ Thần quân

Con kính lạy ngài Bản gia Thổ địa Long Mạch Tôn Thần

Con kính lạy các ngài Ngũ phương, Ngũ thổ, Phúc đức Tôn Thần

Con kính lạy ngài tiền hậu Địa chủ Tài Thần

Con kính lạy các Tôn Thần cai quản trong khu vực này.

Tín chủ (chúng) con là: …………………………………

Tuổi: …………………………

Ngụ tại: …………

Hôm nay là ngày…… tháng…… năm…., tín chủ con thành tâm sửa biện hương hoa lễ vật, kim ngân trà quả đốt nén hương thơm dâng lên trước án. Qua một năm làm ăn, chúng con xin dâng lễ tạ ơn trên đã phù hộ độ trì cho chúng con mọi sự an lành và may mắn.

Chúng con thành tâm kính mời: Ngài Kim Niên đương cai Thái Tuế chí đức Tôn Thần, ngài Bản cảnh Thành hoàng Chư vị Đại Vương, ngài Đông trù Tư mệnh Táo phủ Thần quân, ngài Bản gia Thổ địa Long Mạch Tôn Thần, các ngài Ngũ Phương, Ngũ Thổ, Phúc đức chính Thần, các vị Tôn Thần cai quản trong khu vực này.

Cúi xin các Ngài nghe thấu lời mời, giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật, phù trì tín chủ chúng con, toàn gia an lạc, công việc hanh thông. Người người được bình an, lộc tài tăng tiến, tâm đạo mở mang, sở cầu tất ứng, sở nguyện tòng tâm.

Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin được phù hộ độ trì.

Phục duy cẩn cáo!

Theo Văn khấn cổ truyền Việt Nam – NXB Văn hóa – Thông tin